Xã hội hoá công nghiệp cơ khí và công nghiệp phụ trợ

Cơ khí nông nghiệp cần hình thành một trung tâm hoạt động theo phương thức xã hội hóa

Một quốc gia muốn công nghiệp hóa, hiện đại hóa không thể không phát triển nền tảng ngành công nghiệp, nhất là công nghiệp cơ khí và công nghiệp phụ trợ mang tầm quốc gia và thế giới.

Sở Công thương trong hội thảo tháng trước với Sở Nông nghiệp tp HCM, cùng các đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam đến từ Tập đoàn Thaco, Viện nghiên Công nghệ Bùi Văn Ngọ nhằm lấy ý kiến các nhà khoa học, các lãnh đạo các trường đại học Nông Lâm, trường đại học sư phạm kỹ thuật và các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đóng góp cho Chiến lược phát triển cơ giới hóa nông nghiệp và công nghiệp chế biến nông sản trên dịa bàn Thành phố giai đoạn 2020-2030 gắn với chiến lược phát triển cơ giới hóa nông nghiệp và công nghiệp nông lâm thủy sản đến năm 2030.

Thay mặt Viện Công nghệ, Công ty cơ khí Công nông nghiệp Bùi Văn Ngọ, kỹ sư Nguyễn Thế Hà  nêu một số ý kiến: Cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông sản giúp giảm chi phí cho sản xuất nông nghiệp, giảm tổn thất trong và sau thu hoạch và gia tăng giá trị nông sản hàng hóa, là giải pháp đưa nông nghiệp sản xuất bền vững, tăng giá trị nông sản từ 25% đến 30% trên tổng giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Một thị trường máy công nông nghiệp lên tới 20-30 tỷ USD

Nhu cầu cơ giới hóa cho 3,5 triệu ha đất nông nghiệp ở DBSCL và 10 triệu ha đất nông nghiệp trên cả nước với mức 4-6 HP/Ha, Đồng bằng SCL cần 14 triệu CV máy nông nghiệp mới và cả nước cần từ 40-60 triệu CV máy nông nghiệp. Mỗi CV/HP máy cơ giới nông nghiệp bình quân 500 USD, con số này lên tới 7 tỷ USD cho ĐBSCL và 20-30 tỷ USD cho cả nước.

Trong khi người nông dân sử dụng chủ yếu máy second hand để cơ giới hóa nông nghiệp. Các loại máy móc nhập khẩu không đáp ứng được 3 tiếu chí: thích nghi, hiệu quả và hiện đại nhưng nhờ sức bền vật liệu kết hợp với các cải tiến của máy móc ngành cơ khí trong nước dẫn đến việc, cơ khí nông nghiệp trong nước bị thua ngay tại sân nhà do máy móc gặp đập không được sản xuất ở trinh độ cao để có độ ổn định tốt hơn. Để giữ được thị trường, cơ khí trong nước như cơ khí Bùi Văn Ngọ đã nghiên cứu công nghệ hệ thống xấy, tồn trữ và xay xát lúa gạo theo công nghệ tiên tiến của Nhật Bản, châu Âu đã tạo ra một dòng máy chế biến lúa gạo công nghệ Việt Nam chất lượng ngang tầm thế giới và chiếm lại thị trường trong nước và xuất khẩu.

Cơ khí nông nghiệp chủ động được nếu được đầu tư, quan tâm

Từ đó, cho thấy nếu ngành cơ khí nông lâm nghiệp được Chính phủ quan tâm hơn, Việt Nam hoàn toàn có thể sản xuất các dòng máy cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông sản Việt Nam nếu được đầu tư thêm công nghệ chế tạo máy động lực, công nghệ sản xuất vật liệu kim loại đáp ứng độ bền cơ học với những ứng dụng mới nhất của công nghệ 4.0.

Từ đó, Viện nghiên cứu Công nghệ Bùi Văn Ngọ đề xuất các chính sách ưu tiên đặc thù cho ngành cơ khí chế tạo máy nông nghiệp. Ưu tiên quy hoạch vùng đất nông nghiệp chuyển sang sản xuất cơ khí nông nghiệp diện tích 100-200 ha, địa điểm trong khu vực vành đai 3, đường Trần Đại Nghĩa, nông trường Lê Minh Xuân, Huyện Bình Chánh. Vốn cho đầu tư cơ khí khoảng 10-20 tỷ/ha, với chính sách ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực cơ khí nông nghiệp nhằm đầu tư và nâng cao chất lượng nhân sự và nghiên cứu công nghệ mới của ngành và hình thành các liên kết giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với nhà trường và các viện.

Đại diện cho Hiệp hội doanh nghiệp cơ khí Việt Nam, Ông Phạm Văn Tài, Phó chủ tịch cho rằng nâng cao năng lực phát triển ngành cơ khí nông nghiệp để trả ơn cho bà con nông dân phát triển và hiện đại hóa nền cơ khí nông nghiệp bền vững góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, đó cũng là mục tiêu phát triển của Tập đoàn Thaco. Do đó, rất cần chính sách từ phía Nhà nước bênh cạnh chính sách đặc thù cho thành phố được chủ động phát triển từ Trung Ương.

Sở Công thương cam kết đồng hành

Đồng thuận với các ý kiến của doanh nghiệp, Sở công thương thành phố cũng cho rằng, ngành cơ khí muốn phát triền cần có sự tập trung, quan tâm hơn từ lãnh đạo đất nước. Sở Công thương sẽ đề xuất Thủ tướng nên có các cuộc họp cho  một ngành ví dụ ít nhất một năm có 2 lần họp cho ngành cơ khí.

Thủ tướng và Phó thủ tướng sẽ trực tiếp chủ trì các cuộc họp này và có những chỉ đạo điều hành các chính sách, điều chỉnh hoặc ra được chiến lược phát triển ngành cơ khí cụ thể, nhưng 5-10 năm gần đây, cũng có một số cuộc họp xong có thể nói chưa được chỉ đạo sát sao.

Tuy nhiên, gần đây, Sở Công thương và Sở Nông nghiệp đã có một đề tài nghiên cứu dựa trên đề tại mà Sở Nông nghiệp và Đại học quốc gia triển khai ban đầu và trình lên Ủy Ban. Và từ đó sẽ có những cuộc họp tiếp theo để họp triển khai sâu về vấn đề này. Đặc biệt, liên quan đến đất đai dành cho cơ khí nông nghiệp. Định hướng phát triển công nghiệp của thành phố trong các cuộc họp mới đây, các ý kiến đặc biệt các doanh nghiệp muốn thành phố trở thành một trung tâm nghiên cứu đào tạo phát triển công nghiệp công nghệ cao,… Cơ khí nông nghiệp phát triển áp dụng công nghệ cao có nghĩa nông nghiệp cần đầu tư máy móc công nghệ cao. Khi đó bất cứ ai từ nông dân đến doanh nghiệp đều được hưởng những chính sách khuyến công khi áp dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp và họ sẽ nhận được những ưu đãi từ 30-300 triệu.

Về quỹ đất cho cơ khí nông nghiệp, chính sách thuế hỗ trợ đầu tư cho các doanh nghiệp cơ khí nông nghiệp,… Sở Công thương cũng sẽ gửi lại cho các doanh nghiệp và cho các bên để mọi người nắm rõ về các cơ chế chính sách phát triển công nghiệp chung, công nghiệp hỗ trợ.

Đại diện Sở Công thương cho rằng, riêng cơ khí nông nghiệp, thời gian tới sẽ có những văn bản được nghiên cứu riêng cho ngành cơ khí nông nghiệp. Và thành phố HCM có nhiều cơ sở và điều kiện để thành lập trung tâm phát triển công nghiệp cơ khí nông nghiệp. Quan trọng hơn, trung tâm này cần phải được xã hội hóa hoạt động theo nhu cầu của ngành, của các doanh nghiệp chứ không phải theo mong muốn của Nhà nước sẽ khó hiệu quả.

Trước đề nghị hình thành tổ công tác, Sở Công thương cho rằng chưa đưa ra quyết định gì nhưng trước mắt sẽ có những cuộc họp và mời đại diện các bên Sở công thương, Sở Nông nghiệp, Sở khoa học và công nghệ, Sở kế hoạch và Đầu tư và một doanh nghiệp.

Sở công thương cam kết ghi nhận và báo cáo đầy đủ những kiến nghị của hội thảo lên UBND TP và sẽ có thêm những cuộc họp nữa để cùng trao đổi giúp Sở Công thương có thể ra được những chính sách khả thi đề xuất với Thành phố và Chính phủ.